Nie ma magii w synchronizacji na odległość
24 sierpnia 2018, 12:18W niektórych układach fizycznych nawet dość odległe od siebie elementy potrafią synchronizować swoje akcje. Zjawisko na pierwszy rzut oka wygląda dość tajemniczo. Na przykładzie sieci prostych elektronicznych oscylatorów połączonych w pierścień naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie wykazali jednak, że w rzeczywistości synchronizację na odległość można – przynajmniej w pewnych przypadkach – bardzo dobrze wytłumaczyć.
Zwierzęta nie żyją tylko tu i teraz. Dowiedziono, że mają wyobraźnię i potrafią bawić się „na niby”
9 lutego 2026, 09:44Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa (Johns Hopkins University) dowiedli, że szympansy potrafią używać wyobraźni i udawać, co dotychczas uznawano za wyłącznie ludzką cechę. Każdy z trzech eksperymentów, prowadzony przy pomocy Kanzi, 43-letniego bonobo, pokazał, że nasi najbliżsi żyjący krewni potrafią wyobrażać sobie nieistniejące przedmioty i udawać, że z nich korzystają. Eksperymenty rozpoczęto po tym, jak pojawiły się anegdotyczne doniesienia, że Kanzi potrafi podejmować udawane zachowania (zabawy „na niby”) i reaguje na prośby o wskazanie nieistniejących przedmiotów.
Przewaga szympansa
3 lutego 2009, 12:20W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy życia szympansy mogą osiągać lepsze wyniki w testach poznawczych od człowieka. Badacze z Uniwersytetu w Portsmouth porównywali osierocone i wychowywane przez ludzi małpy z przeciętnymi niemowlętami naszego gatunku (Developmental Psychobiology).
Obrazowanie guzów za pomocą zwykłej glukozy
9 lipca 2013, 06:37Naukowcy z Uniwersyteckiego College'u Londyńskiego opracowali nową metodę wykrywania guzów nowotworowych - glucoCEST (od ang. glucose chemical exchange saturation transfer). Za pomocą rezonansu magnetycznego (MRI) obrazuje się tu zużycie glukozy. Jak tłumaczą Brytyjczycy, nie trzeba korzystać z radiofarmaceutyków, a zmiany są uwidaczniane bardziej szczegółowo.
Zmiany w budowie/składzie macierzy wokół komórek nowotworowych mogą ułatwiać przerzutowanie
11 września 2018, 05:20Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) odkryli, że macierz pozakomórkowa (ang. extracellular matrix, ECM) może regulować migrację komórek, wpływając na ich zużycie glukozy.
Nauka ma coraz większy problem z AI. Gwałtowny wzrost fałszywych cytowań w artykułach naukowych
12 maja 2026, 15:11W ostatnich latach w Polsce miało miejsce kilka spektakularnych przypadków opublikowania artykułów czy książek wzbogaconych przypisami do nieistniejących źródeł naukowych. Jasnym było, że źródła te zostały zmyślone przez wielkie modele językowe. Gdy nieistniejące prace są cytowane przez dziennikarzy i pisarzy, jest to niepokojący sygnał. Gorzej, gdy takie rzeczy zdarzają się w recenzowanych artykułach naukowych. To oznacza, że mamy problem. I jest on coraz bardziej poważny.
Starszy ojciec, niższe IQ
9 marca 2009, 11:11Dzieci starszych ojców mają niższy iloraz inteligencji. Wcześniej powiązano zaawansowany wiek mężczyzn (powyżej 35. roku życia) z różnymi zaburzeniami rozwojowymi ich potomstwa, w tym z autyzmem, dysleksją oraz schizofrenią.
Sąd zakazał publikacji pracy naukowej
29 lipca 2013, 12:43Brytyjski High Court zakazał ekspertom publikacji pracy naukowej, w której miały znaleźć się szczegóły kodów zabezpieczających luksusowe limuzyny. Zakaz wydano na wniosek Volkswagen Group, właściciela takich marek jak Porsche, Lamborghini czy Bentley.
W Dreźnie powstał najbardziej porowaty materiał
2 października 2018, 09:25Naukowcy z Wydziału Chemii Uniwersytetu Chemicznego w Dreźnie stworzyli właśnie najbardziej porowaty ze znanych materiałów. DUT-60 ma największa powierzchnię właściwą i największą właściwą objętość porów, wynoszącą 5,02 cm3g-1.
Drewnojady mogą pomóc muzealnikom w oczyszczaniu szkieletów
10 sierpnia 2026, 18:17Przygotowanie czystego, nieuszkodzonego szkieletu to jedno z kluczowych pracowników muzeów historii naturalnej. Kolekcje osteologiczne stanowią podstawę badań porównawczych nad anatomią i ewolucją kręgowców, a coraz częściej trafiają też pod skanery tomografii komputerowej, zasilając cyfrowe archiwa i modele 3D. Kość musi więc być pozbawiona tkanek miękkich, ale zarazem nienaruszona strukturalnie. A to trudniejsze, niż mogłoby się wydawać.
